Lamuka

Eind 2006 vertrok Brahim, toen vooral bekend als finalist in de populaire VTM-liedjeswedstrijd ‘Idool’, naar Congo. Naar Kinshasa.“Ik heb ja gezegd, op de vraag van Damiaanactie, omdat het voor mij niet nieuw was. Toen nog niemand me kende, was dat altijd een voornemen. Als ik ooit de kans zou krijgen een microfooon in mijn hand te houden, dan wilde ik die nemen om te spreken voor de mensen en niet tegen de mensen. Ik zou hem gebruiken om andere mensen te laten spreken.

De cultuurshock

“Als je naar Congo vertrekt, doe je dat vanuit de luchthaven van Zaventem. Een luchthaven met alles erop en eraan: luxe, broodjes, taxfree shopping… noem maar op. Naar Congo vliegen doe je met een luxevliegtuig: airconditioning, filmpje, lekkere maaltijd. En dan land je in Kinshasa, de N’Djili luchthaven: culture shock. Er zijn putten in de landingsbaan, het luchthavengebouw is slecht onderhouden, je ziet meteen de armoede. Helemaal anders dan de plek waar je een paar uur eerder vertrokken bent.”

“Het drong vanaf de eerste minuten al door hoe anders dit was. Onderweg naar het hotel zag ik de hutjes, onmenselijk bijna, ik dacht dat ze er enkel stonden voor straatwerkers. Maar bleek dat er echt families woonden, in erbarmelijke omstandigheden, in krotten zonder douches, zonder toiletten. Dat was de realiteit. Zo moeten mensen overleven. En toen al voelde ik die wolk boven mij hangen. Weet je, je ziet zo’n dingen op tv, zelfs in clips op MTV waar sterren naar ginder gereisd zijn om iets op te nemen en die hopelijk eerlijk zijn over de ellende die er heerst. Maar als je er zelf met je neus op staat en je ziet die ellende, dan pas dringt het tot je door.”

If they need a helping hand,
Just reach out on their demands
No time for ignorance
Making room for tolerance

Niet toevallig verwerkt Brahim deze zin in Lamuka: If they need a helping hand. Een dag na zijn aankomst in Kinshasa schudt hij de hand van Junior. De verminkte hand van Junior. Klauw een beter woord. Lepra heeft van de straatjongen een verstoten wezentje gemaakt. ‘Somotro’ noemden ze hem in het Lingala: hij die de mensen bang maakt. Brahim maakte hij niet bang.

“Ik zie iedereen gelijk. Of iemand nu een afwijking heeft aan de handen of welke andere ziekte ook… ik weet dat mensen er niet zelf voor gekozen hebben om zo door het leven te gaan. Ook Junior niet. Hij had er niet voor gekozen om zo op te groeien, hij had niet voor de ellende gekozen, niet voor lepra. Het overkwam hem.”

“Zijn verhaal was schrijnend. Het begint altijd bij de ouders. Ik snap dat het moeilijk was voor die ouders om te overleven, zeker met nog wat kinderen erbij. Maar het blijft je kind. Dat kun je toch niet zomaar afstaan. Dat deed me pijn. Daar begon de ellende van dit machteloze kind, dat bovendien lepra had. Dat speelde bij die ouders mee natuurlijk. Omdat ze er niks van wisten, dachten ze dat hij door de duivel bezeten was. Een ramp was het.”

“Maar Junior is een voorbeeld voor iedere jongere. Hij is ontzettend gelovig, positief ondanks alle ellende en zeer sterk. Hij werd verstoten door zijn familie, zijn vader en moeder wilden hem niet meer en hij was op straat beland. Probeer in Kinshasa maar te overleven. Zonder centen, zonder fatsoenlijke kleren of schoenen. Dan kun je twee dingen doen. Of je gaat volledig de afgrond in en je komt er niet meer uit. Of je probeert ondanks alles te overleven en zoekt iets waar je een klein beetje centen mee verdient waardoor je wat kan eten. Hij heeft voor dat laatste gekozen. En dat is zo sterk, zo typisch Afrika. De mensen zijn er vaak zo ziek, soms sterven ze bijna letterlijk voor je ogen, maar toch zijn ze positief. Geen idee hoe het komt. Misschien hebben geloof en muziek er iets mee te maken, maar het is in ieder geval een bijzonder krachtig iets. Als je hier bent, kun je je ellendig voelen als je lief het heeft uitgemaakt en je hebt wat liefdesverdriet. Maar dat snap je niet meer als je ziet hoe mensen ginder omgaan met hun ellende.”